Aan de slag met Geo BI? Kijk eerst even "naar je eige"!

De laatste jaren is business intelligence, de tak van sport die met name voor commerciële toepassingen uit modder (data) goud (informatie) probeert te maken, weer wat meer op het spoor gekomen van ruimtelijke informatie. Weliswaar doet de primitieve wijze waarop "geo" in een product als Micosoft PowerBI wordt geïmplementeerd vermoeden dat er sinds de dagen van Mappoint weinig geo-specialisten een baan in Redmond hebben gevonden, maar het is een stapje in de goede richting.
Ook Esri is met haar "Insights for ArcGIS" juist vanuit de geohoek flink aan de BI-poort aan het rammelen.

Toch valt de grootste winst op BI gebied voor de geosector volgens mij direct om de hoek te halen. Onze van steeds meer interactiviteit voorziene webmaps blijken namelijk maar mondjesmaat geconsumeerd te worden. In het artikel http://mapbrief.com/2017/04/06/few-interact-with-our-interactive-maps-what-can-we-do-about-it/ wordt dat overtuigend beschreven. Opvallend dat de ondertitel "and what can we do about it?" suggereert dat de interactiviteit in kaarten-op-het-web welhaast als een verplicht nummer wordt beschouwd. Gelukkig laat het artikel zelf wel ruimte voor de suggestie om interactiviteit niet toe te passen.

BI-technieken om meer inzicht te krijgen in de wijze waarop een interactieve webkaart wordt gelezen bestaan al enige tijd. Denk aan Maptiks (voor ArcGIS Online, Leaflet, OpenLayers), denk dacht aan Geocortex Optimizer voor Geoweb/Geocortex Essentials. (ik kon tot mijn verrassing Optimizer niet meer terugvinden op de Geocortex site. Wel -oh ironie- een Geo-BI product...)
Clicks, pans en zooms kunnen worden gemeten en geanalyseerd, maar ook de frequentie van interactie als layers aan/uitzetten, labels aanzetten, ondergrond wijzigen van topografie naar luchtfoto (om maar eens een klassieker te noemen). En wat verderstrekkend: welke straat- en plaatsnamen er in de zoekbox worden ingetikt, en of er direct daarna alsnog flink wordt gepand om op de webplek van bestemming terecht te komen.

Ik kom in de praktijk echter weinig tegen dat deze webmap-BI-tooling uit de verpakking wordt gehaald, nog minder dat-ie wordt geïnstalleerd en geconfigureerd en eigenlijk helemaal niet dat de er mee verzamelde data in informatie wordt omgezet, er conclusies aan worden verbonden en er op wordt geacteerd.

Jammer, want wij van de geo steken veel tijd en geld in onze fancy viewers. Maar de return on investment daarvan brengen we niet in kaart waardoor we iedere keer weer aan "het management" moeten wat de meerwaarde is van geo.

PDOK Kaart: de contente kaart op zoek naar een "killer app"

Bij de officiële presentatie van PDOK eind 2012 werd PDOK Kaart als "killer app" gelanceerd. Dit met het idee dat met PDOK Kaart een laagdrempelige, wizardgestuurde oplossing beschikbaar was die alle potentiële gebruikers van de geneugten van het gebruik van de PDOK services kon overtuigen,en zo marktaandeel ten opzichte van Google Maps zo kunnen winnen.

Dat is nooit zo uit de verf gekomen. Met onder meer de beheerders van content management systemen als doelgroep is PDOK Kaart teveel een old-school geo-ding gebleven, terwijl de Google Maps markt juist de neo-geo's betreft. Dat is jammer, want ofschoon ik zelf nooit heb toegejuicht dat PDOK een voorkant zou aanbieden maar liever zag dat PDOK zich zou richten op de services als core-business, is het concept nog steeds kansrijk. Maar om echte de concurrentie met Google Maps, ArcGIS Online etc. aan te gaan moet de uitvoering een tikkie meer op deze doelgroep gericht worden.

Echte integratie in een CMS is daarvoor een eerste stap. Natuurlijk is het aantal verschillende CMS-en dat in overheidsland wordt gebruikt gigantisch, maar met een PDOK Kaart verpakt als plugin voor pakweg Drupal en Typo3 zou een flink marktaandeel kunnen worden bereikt, wat tot een goede exposure op dit gebied kan leiden.

Ook de koppeling met het NGR en andere registers kan verder worden uitgewerkt. Nu biedt PDOK Kaart alleen de eigen PDOK services via de user-interface aan: eventuele andere (WMS-)services moet ik er met de hand in plakken. Met een verbinding naar een organisatie-eigen of landelijk georegister gaan er werelden extra open. Daarbij het liefst natuurlijk een interface die zorgt dat de nietsvermoedende eindgebruiker niet hoeft na te denken over het NGR-record dat de dataset beschrijft, en het record dat de service beschrijft, maar dit als een gecombineerd informatiepakket aanbiedt aan de webredacteur, die vervolgens uit de aangeboden service de gewenste kaartlagen kan selecteren.

En zo'n CMS-plugin moet natuurlijk wel kunnen voorzien in het achteraf wijzigen van kaartlagen. Het gros van de berichten en artikelen op een website wordt in de loop der tijden 1 of 2 keer bijgewerkt, dan moet datv met die kaart ook kunnen. Een PDOK Kaartwizard waarbij voor het wijzigen van de kaartlagen de hele exercitie opnieuw moet worden gedaan lijkt meer op een Boze Tovenaar dan op een Goede Fee.

Een zoekfunctie, met niet alleen adressen (PDOK biedt ook een op de OpenLS standaard en BAG-adressen gebaseerde geocoder) maar ook markante punten (MP's, nog te vaak aangeduid met de Engelse term POIs) als ziekenhuizen, scholen, sportstadions etc. moet natuurlijk ook tot de standaard uitrusting behoren.

Ook de marketing kan wat helderder: door het prominent aangeven dat je de PDOK kaart programmacode kunt downloaden is bij sommige potentiële gebruikers het idee ontstaan dat je het moet downloaden (en op een eigen server installeren). PDOK Kaart is opgezet als software-as-a-service, maar dat is in de marketing opvallend weinig als unique selling point naar voren gebracht.

Tot zover de ideeën over wat PDOK kaart 2.0 zou hebben kunnen worden. Maar ik begrijp dat PDOK beheerorganisatie er voor heeft gekozen om PDOK Kaart niet verder te supporten. De API blijft wel intact, de software-as-as-service blijft draaien. Dus enthousiaste ontwikkelaars kunnen nieuwe ideeën nog wel doorontwikkelen,

Conclusie van anderhalf jaar PDOK Kaart: Het is zelf geen killer app, maar is altijd op zoek geweest op zoek naar een killer app: een site die veel publiek trekt en die de mogelijkheden van PDOK Kaart onomstotelijk aantoont. Dat die killer app nooit gevonden is doet niets af aan de potentie er van: de voorzet is er, iemand moet 'm nog inkoppen.